Τελικά, πόσα αυγά μπορώ να τρώω: Ιδού η απορία!
Τις προάλλες άκουσα την εξής κουβέντα στο δρόμο:
– Εγώ τόσα χρόνια τζάμπα και άδικα έτρωγα μόνο 2 αυγά την εβδομάδα. Μας είχαν τρομάξει!
– Πρόσεχε, ε! Επιστήμονες έλεγαν να μην τρώμε αυγά, επιστήμονες τώρα λένε να τρώμε άφοβα, ότι δεν ανεβάζουν τη χοληστερίνη. Οι ίδιοι!
– Ακριβώς! Δεν ξέρεις πια τι να πιστέψεις.
Με αφορμή, λοιπόν, αυτή την κουβέντα και επειδή πολλά έχουν ακουστεί για τα αυγά και τη χοληστερόλη τα τελευταία χρόνια, γράφω αυτό το άρθρο για να αποσαφηνίσουμε ορισμένα πράγματα!
Τελικά, να τρώω αυγά ή να μην τρώω; Ιδού η απορία!
Η επίδραση της διατροφικής χοληστερόλης στα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα
Η διατροφική χοληστερόλη που προσλαμβάνουμε μέσω των αυγών έχει σχετικά περιορισμένη επίδραση στα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα για την πλειονότητα των ανθρώπων. Αυτό συμβαίνει επειδή ο οργανισμός έχει τη δυνατότητα να αντισταθμίζει, σε έναν βαθμό, την αυξημένη πρόσληψη χοληστερόλης, μειώνοντας την ενδογενή παραγωγή της.
Ωστόσο, η απόκριση δεν είναι ίδια για όλους. Υπάρχουν άτομα που εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία στη διατροφική χοληστερόλη, ενώ η ανταπόκριση μπορεί να διαφοροποιείται και σε άτομα με προϋπάρχουσα υπερχοληστερολαιμία ή άλλες μεταβολικές διαταραχές.
Επίδραση των αυγών στο λιπιδαιμικό προφίλ
Μεγάλες μετα-αναλύσεις τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών δείχνουν ότι η κατανάλωση αυγών μπορεί να οδηγήσει σε μικρή αύξηση της ολικής χοληστερόλης και της LDL χοληστερόλης.
Συγκεκριμένα, σε μετα-ανάλυση 28 μελετών, η κατανάλωση αυγών συσχετίστηκε με
- αύξηση της LDL κατά 5,55 mg/dL και
- της HDL κατά 2,13 mg/dL, με αποτέλεσμα να μην παρατηρείται σημαντική μεταβολή στον λόγο LDL/HDL.
Μια άλλη ανασκόπηση 66 κλινικών δοκιμών έδειξε ότι η κατανάλωση περισσότερου από ενός αυγού ημερησίως μπορεί να αυξήσει ορισμένους λιπιδαιμικούς δείκτες, χωρίς όμως να μεταβάλλει σημαντικά τον λόγο LDL/HDL. Αν και ορισμένες αναλύσεις έχουν καταγράψει μικρή αύξηση και στον συγκεκριμένο λόγο, συνολικά η επίδραση της διατροφικής χοληστερόλης από τα αυγά στο λιπιδαιμικό προφίλ φαίνεται να είναι σχετικά ήπια.
Παράλληλα, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα κορεσμένα λιπαρά της διατροφής έχουν συνήθως μεγαλύτερη επίδραση στα επίπεδα της LDL χοληστερόλης σε σύγκριση με τη χοληστερόλη που περιέχεται στα αυγά. Μάλιστα, σε τυχαιοποιημένη διασταυρούμενη μελέτη 61 ενηλίκων, η κατανάλωση 2 αυγών ημερησίως, στο πλαίσιο μιας διατροφής χαμηλής σε κορεσμένα λιπαρά, δεν οδήγησε σε αύξηση της LDL χοληστερόλης.
Επιπλέον, διεθνής μελέτη κοόρτης σε περίπου 177.000 άτομα από 50 χώρες δεν διαπίστωσε συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης αυγών και του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβαμάτων ή θνησιμότητας.
Υγιείς άνθρωποι και άτομα με αυξημένη χοληστερόλη: Υπάρχει διαφορά;
Η ανταπόκριση στη διατροφική χοληστερόλη παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από άτομο σε άτομο. Αυτό σημαίνει ότι δεν επηρεάζονται όλοι με τον ίδιο τρόπο από την κατανάλωση αυγών, είτε έχουν φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης είτε εμφανίζουν ήδη αυξημένες τιμές ή γενετική προδιάθεση.
Πιο συγκεκριμένα:
- Περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού χαρακτηρίζονται ως υπο-ανταποκριτές. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός τους μπορεί να περιορίζει την ενδογενή παραγωγή χοληστερόλης όταν αυξάνεται η πρόσληψή της μέσω της διατροφής.
- Ένα μικρότερο ποσοστό ατόμων χαρακτηρίζεται ως υπερ-ανταποκριτές, καθώς εμφανίζει μεγαλύτερη αύξηση της LDL χοληστερόλης μετά από αυξημένη πρόσληψη διατροφικής χοληστερόλης.
- Σε ενήλικες με υπερλιπιδαιμία, η καθημερινή προσθήκη αυγών σε μια καρδιοπροστατευτική διατροφή τύπου DASH, για διάστημα 8 εβδομάδων, δεν οδήγησε σε επιδείνωση των επιπέδων LDL.
- Σε ασθενείς που λάμβαναν θεραπεία με στατίνες, η κατανάλωση αυγών συσχετίστηκε με αύξηση της HDL, χωρίς σημαντική μεταβολή της LDL χοληστερόλης.
Εντούτοις, σε άτομα με εγκατεστημένη δυσλιπιδαιμία, τα διατροφικά όρια χρειάζεται να εξατομικεύονται, καθώς δεν μπορεί να αποκλειστεί μια κλινικά σημαντική αύξηση της LDL σε ορισμένους ασθενείς.
Συνεπώς, δεν υπάρχει ένας κανόνας που να εφαρμόζεται σε όλους, αλλά θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε, βάση συστάσεων, ότι ένας υγιής ενήλικας μπορεί να καταναλώνει 4-7 κρόκους την εβδομάδα, χωρίς να χρειάζεται ο αυθαίρετος περιορισμός τους. Από την άλλη πλευρά, σε άτομα με αυξημένη χοληστερόλη ή άλλους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη τόσο η συνολική πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών, όσο και η ατομική απόκριση στο λιπιδαιμικό προφίλ.
References 8
- 1. https://doi.org/10.3390/nu10040426
- 2. https://doi.org/10.3390/nu12071995
- 3. https://doi.org/10.1080/07315724.2017.1366878
- 4. https://doi.org/10.2141/jpsa.2026001
- 5. https://doi.org/10.3390/nu10020258
- 6. https://doi.org/10.1108/nfs-05-2026-0236
- 7. https://doi.org/10.1017/jns.2023.82
- 8. https://doi.org/10.1016/j.ajcnut.2025.05.001
