Φυτοφαγία: Τι λένε τα πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα;

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να στραφούν προς την φυτοφαγία είτε ελαττώνοντας, είτε αποκλείοντας την κατανάλωση προϊόντων ζωικής προέλευσης. Ποια είναι τα πιο πρόσφατα ευρήματα από τις έρευνες σχετικά με αυτήν τη νέα τάση;

Το διατροφικό πρότυπο της φυτοφαγίας που χαρακτηρίζεται από χαμηλότερη κατανάλωση ή αποκλεισμό ζωικών προϊόντων, έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια για τη δυνατότητα να προλαμβάνει ή να αντιμετωπίζει διάφορες σημαντικές χρόνιες ασθένειες, όπως ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο καρκίνος (1-3). Αυτό πιθανόν οφείλεται στην υψηλότερη κατανάλωση φυτικών τροφίμων που είναι πλούσια σε βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά και στη χαμηλότερη κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος (4-6). 

Οι λόγοι που ενθαρρύνουν κάποιον να επιλέξει τη φυτοφαγία είναι ποικίλοι, περιλαμβάνοντας ηθικούς, περιβαλλοντικούς, και λόγους υγείας. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να επιλέξει τη διατροφή που τον καλύπτει, και αυτή η επιλογή πρέπει να γίνεται σεβαστή από όλους. Συχνά, συναντώ ανθρώπους που επιθυμούν να μειώσουν την κατανάλωση κρέατος, και ως διαιτολόγος-διατροφολόγος, θεωρώ χρέος μου να τους ενημερώνω για τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα που αφορούν τη φυτοφαγία.

Τι λένε οι πρόσφατες έρευνες;

Μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε το 2019 στο Jama Network με 307.099 συμμετέχοντες και 23.544 περιπτώσεις περιστατικών με διαβήτη τύπου 2, από δείγματα 9 διαφορετικών μελετών, έδειξε πως τα άτομα των οποίων η διατροφή είναι πλούσια σε φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, όσπρια και οι ξηρούς καρπούς έχουν20% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 σε σχέση με τα άτομα που καταναλώνουν περισσότερο αυγά, γαλακτοκομικά προϊόντα και κρέας (7).

Ακόμα πιο πρόσφατη έρευνα του 2023 που δημοσιεύτηκε επίσης στο Jama Network, ανέλυσε την επίδραση της φυτοφαγίας στον κίνδυνο θνητότητας και στη νόσηση από χρόνιες παθήσεις. Στην έρευνα έλαβαν μέρος 126.394 ενήλικες του Ηνωμένου Βασιλείου οι οποίοι ακολουθούσαν είτε μια πιο θρεπτική, είτε μια λιγότερο θρεπτική φυτοφαγική διατροφή. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μια ισορροπημένη φυτοφαγική διατροφή είναι ικανή να μειώσει κατά 10-16% τον κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις, καρκίνο και πρώιμο θάνατο (8).

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Δέσποινα Μπόμπορα (@balanceatwithbobora)

Επιπρόσθετα, το 2017 το Τμήμα Πειραματικής και Κλινικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας πραγματοποίησε μετα-ανάλυση με σκοπό να αποσαφηνιστεί η συσχέτιση μεταξύ της φυτοφαγίας και των παραγόντων κινδύνου για χρόνιες ασθένειες, του κινδύνου θνησιμότητας από όλα τα αίτια, της θνησιμότητας από καρδιαγγειακές παθήσεις, του καρκίνου και συγκεκριμένων τύπων καρκίνου (καρκίνος του παχέος εντέρου, του μαστού, του προστάτη και του πνεύμονα). Τα αποτελέσματα έδειξαν μια σημαντική προστατευτική επίδραση της χορτοφαγικής διατροφής έναντι των επιπτώσεων ή/και της θνησιμότητας από ισχαιμική καρδιοπάθεια (-25%) και έναντι των επιπτώσεων από καρκίνο (-8%) (9).

Τέλος,συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση (PubMed, Cochrane Library, Web of Science και Epistemonikos) που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του2021 κατέληξε στο ότι η φυτοφαγία μπορεί να έχει τη δυνατότητα πρόληψης από καρδιαγγειακά νοσήματα. Η χορτοφαγική διατροφή ήταν επίσης αποτελεσματική στη μείωση του σωματικού βάρους και στη βελτίωση ορισμένων καρδιομεταβολικών δεικτών (LDL-χοληστερόλη, γλυκόζη νηστείας, HbA1c) σε άτομα με διαβήτη ή με υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου (10).

Συνεπώς, η φυτοφαγία αναδύεται ως επιλογή που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών παθήσεων, καρκίνου και πρόωρου θανάτου από οποιαδήποτε αιτία. Επιπλέον, αποδεικνύεται ότι βελτιώνει καρδιομεταβολικούς δείκτες και συμβάλλει στην αποτελεσματική διαχείριση του σωματικού βάρους. Σε μια κοινωνία όπου επικρατεί εδώ και χρόνια η δυτικού τύπου διατροφή, η φυτοφαγία προσφέρει όχι μόνο μια νέα τάση, αλλά και μια λογική επιλογή για την προάσπιση της υγείας μας, υπό τον όρο ότι εφαρμόζεται σωστά και καλύπτει τις διατροφικές μας ανάγκες.