Ορθομοριακή διατροφή και τα “μυστικά” της μακροζωίας
Κατά καιρούς κάνουν την εμφάνιση τους διάφορες “ειδικές” δίαιτες που έχουν ως στόχο κυρίως την απώλεια βάρους αλλά και δίαιτες που υπόσχονται μακροζωία, όπως αυτή της ορθομοριακής διατροφής. Έχει τελικά η ορθομοριακή διατροφή μια θέση στη διατροφική φαρέτρα ενός επιστήμονα υγείας;
Τι είναι η ορθομοριακή διατροφή;
“Η Ορθομοριακή Διατροφή είναι η επιστήμη που στοχεύει στην ανανέωση των κυττάρων του οργανισμού, χορηγώντας τους τα σωστά θρεπτικά στοιχεία – ορθά μόρια – που χρειάζονται ώστε να λειτουργούν σε κατάσταση υγείας. Όταν αυτό συμβαίνει, τότε όλο το σώμα – που αποτελείται από κύτταρα – είναι υγιές, χωρίς παθολογικά συμπτώματα, γεμάτο ενέργεια και ευεξία“.
Οι υποστηρικτές της ορθομοριακής διατροφής ισχυρίζονται ότι αυτή η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη σωστή λειτουργία των κυττάρων και κατά συνέπεια όλων των συστημάτων του οργανισμού. Ειδικά, γράφεται ότι: “η ορθομοριακή διατροφή μας προσφέρει τα ορθά μόρια στη σωστή δόση που χρειάζεται ο οργανισμός μας για τη θρέψη, αποτοξίνωση και ανανέωση των κυττάρων τους και βασίζεται σε 5 θεμέλια:
1. Μείωση και έλεγχος των φλεγμονών.
2. Ρύθμιση του γαστρεντερικού συστήματος.
3. Επιστημονική αποτοξίνωση – αλκαλοποίηση (pH) – αντιοξείδωση.
4. Διάγνωση και αναπλήρωση των ορθομοριακών ελλείψεων.
5. Ορθομοριακός έλεγχος του βιοχημικού stress.”
Οι παραπάνω λέξεις- επιστημονική αποτοξίνωση, αλκαλοποίηση, αντιοξείδωση, ορθομοριακές ελλείψεις- μοιάζουν να έχουν άκρως επιστημονικό περιεχόμενο, ενώ στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Με μία γρήγορα αναζήτηση σε επιστημονικές πλατφόρμες μπορεί να διαπιστώσει ο καθένας, επαγγελματίας υγείας ή μη, ότι ακόμα και ο όρος ορθομοριακή διατροφή δεν είναι επιστημονικά αποδεκτός. Δεν υπάρχει, δηλαδή, καμία έρευνα που να αποδεικνύει ή έστω να παρέχει ορισμένες ενδείξεις για την ύπαρξη της εν λόγω διατροφικής προσέγγισης και την αποτελεσματικότητα της ως προς την υγεία και την μακροζωία. Ο λόγος που επιλέγονται, λοιπόν, οι παραπάνω λέξεις για να περιγράψουν την ορθομοριακή διατροφή είναι για να προσδώσουν κάποιο βάρος σε ένα διατροφικό μοντέλο που δεν έχει επιστημονική υπόσταση.
Αλλά, το αφήγημη της ορθοριακής διατροφής δε σταματά εκεί: “όλα σχεδόν τα ψυχοσωματικά συμπτώματα οφείλονται σε χρόνιες ελλείψεις ορθομοριακών θρεπτικών στοιχείων –βιταμινών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων και άλλων– στα κύτταρα. Πρέπει καθημερινά να παίρνουμε ένα ελάχιστο ειδικό συνδυασμό πρόληψης για να εξασφαλίσουμε ότι χτίζουμε υγιή κύτταρα και κυτταρικές μεμβράνες. Μετά προσθέτουμε για όσο καιρό χρειαστεί άλλες φόρμουλες για ιδιαίτερες ανάγκες π.χ. άγχος, ενέργεια, οστεοπόρωση, εγκεφαλικές λειτουργίες κλπ.”
Όντως τα θρεπτικά συστατικά διαδραματίζουν ένα μοναδικό ρόλο στο σώμα μας και ανισορροπία ή έλλειψη σε κάποιο από αυτά ενδέχεται να διαταράξει την ισορροπία της υγείας μας. Η επιστήμη της Διατροφής έρχεται να καλύψει αυτές τις ανάγκες πρωτίστως μέσω της τροφής και δευτερευόντως μέσω των συμπληρωμάτων διατροφής, όταν χρειάζεται. Αντίθετα, οι υποστηρικτές της ορθομοριακής διατροφής ισχυρίζονται ότι οι ανάγκες μας σε θρεπτικά συστατικά είναι αδύνατο να καλυφθούν μέσω της διατροφής, εφόσον τα σύγχρονα τρόφιμα είναι φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, και έτσι είναι απαραίτητο για τον σύγχρονο άνθρωπο να χρησιμοποιεί συμπληρώματα διατροφής για να επιτύχει τη βέλτιση υγεία.
Εν μέρει, τα παραπάνω έχει μια δόση αλήθειας. Στις μέρες μας τα τρόφιμα είναι πιο φτωχά σε θρέψη, συγκριτικά με παλαιότερα, και πολλά από αυτά είναι επιβαρυμένα με φάρμακα. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι είμαστε αναγκασμένοι να κάνουμε χρήση συμπληρωμάτων διατροφής και μάλιστα ορθομοριακών συμπληρωμάτων που υποτίθεται ότι υπερέχουν σε σχέση με τα συμβατικά συμπληρώματα. Αντίθετα, μια λύση στον παραπάνω προβληματισμό θα ήταν να επιλέγουμε βιολογικά προϊόντα ή να προμηθευόμαστε τα τρόφιμα μας από μικρούς παραγωγούς και συνεταιρισμούς. Eπίσης, μπορούμε να πραγματοποιήσουμε συχνά βιοχημικές εξετάσεις για να ελέγχουμε και να παρέμβουμε σε τυχόν ανισορροπίες.
Επιπλέον, όταν καταναλώνονται βιταμίνες που υπερβαίνουν τις φυσιολογικές ανάγκες του σώματος υπάρχει κίνδυνος πιθανής τοξικότητας. Οι «ορθομοριακοί» υπερβαίνουν κατά πολύ αυτό το όριο, συνταγογραφώντας μεγάλες ποσότητες συμπληρωμάτων σε όλους ή στους περισσότερους ασθενείς που τους συμβουλεύονται. Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία, το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής και η Καναδική Παιδιατρική Εταιρεία δεν αναγνωρίζουν την ορθομοριακή διατροφή ως επιστημονικά έγκυρη.
Η διατροφή μας είναι ένα από τα ισχυρότερα μέσα που διαθέτουμε για την προάσπιση της υγείας μας και για αυτό δεν πρέπει να την αφήνουμε στην τύχη. Προτού αποφασίσετε να εφαρμόσετε οποιαδήποτε διατροφή, είναι σημαντικό να ρωτήσετε τη γνώμη ενός εγγεγραμμένου διαιτολόγου-διατροφολόγου σχετικά με ό,τι σας απασχολεί.
