Διατροφή και νέα ζωή ή δίαιτα των 3 φάσεων: Γιατί να μην την ακολουθήσω;

Η διατροφή και νέα ζωή (δίαιτα των τριών φάσεων), είναι μια δίαιτα που απευθύνεται σε υγιείς ενήλικες και έχει ως στόχο την απώλεια βάρους.Κατά πόσο όμως η δίαιτα των 3 φάσεων είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη;

Ως διαιτολόγος-διατροφολόγος, δέχομαι συχνά ερωτήσεις που αφορούν διάφορες διατροφικές τάσεις που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο από ανθρώπους που ανυπομονούν να χάσουν βάρους ή αισθάνονται εξαντλημένοι από προηγούμενες προσπάθειες. Η διατροφή και νέα ζωή φαίνεται να είμαι μία από αυτές τις νέες διατροφικές τάσεις που έχει κερδίσει το ενδιαφέρον και την εμπιστοσύνη μεγάλης μερίδας του πληθυσμού.

Αρχικά, η δίαιτα 3 φάσεων είναι ένα διατροφικό μοντέλο που έχει επινοηθεί από μη επαγγελματίες υγείας και δε βασίζεται σε καμία επιστημονική έρευνα. Συγκεκρικένα, έχει διαδοθεί από μία ομάδα γυναικών στην πλατφόρμα του facebook οι οποίες τονίζουν ότι δεν είναι ειδικοί υγείας και παραθέτουν την προσωπική τους εμπειρία στον τομέα της διατροφής. Η διατροφή και νέα ζωή περιλαμβάνει πολλούς κανόνες και οδηγίες με βασικό πυλώνα τον αποκλεισμό του λευκού αλευριού, της ζάχαρης και των επεξεργασμένων τροφίμων. Παρά το γεγονός ότι η αποφυγή της ζάχαρης και των επεξεργασμένων τροφίμων γενικότερα είναι μια θετική διατροφική επιλογή, η δίαιτα των 3 φάσεων, αποκλείοντας ολόκληρες ομάδες τροφίμων, μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και επικίνδυνη. Πάμε, όμως, να δούμε λίγο πιο αναλυτικά τι προτείνει η δίαιτα των 3 φάσεων.

Διατροφή και νέα ζωή: 1η φάση 5 ημερών

Κατά την 1η φάση της δίαιτας που διαρκεί 5 μέρες απαγορεύεται η κατανάλωση φρούτων, ζάχαρης και αλκοόλ ενώ επιτρέπεται η απεριόριστη κατανάλωση πρωτεϊνών, ορισμένα λίπη και έλαια και η περιορισμένη κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων και συγκεκριμένου είδους δημητριακών.

Οι οδηγίες εφαρμογής της 1ης φάσης 5 ημερών:

• Δεν είναι απαραίτητο να μεσολαβούν 3 ώρες ανάμεσα από κάθε γεύμα.
• Απαγορεύεται ο συνδυασμός υδατάνθρακα μαζί με πρωτεΐνη.
• Απαγορεύεται η ανάμιξη υδατάνθρακα με ελαιόλαδο ή βούτυρο.
• Επιτρέπεται η ανάμιξη πρωτεϊνών και λαχανικών με ελαιόλαδο.
• Προτείνεται η υψηλή κατανάλωση υγρών.
• Προτείνεται η ανάγνωση των ετικετών τροφίμων έτσι ώστε να αποφευχθεί η κατανάλωση τροφίμων που απαγορεύονται σε αυτή τη φάση.
• Επιτρέπεται η κατανάλωση 600γρ γαλακτοκομικών την ημέρα αρκεί να μην προέρχονται αποκλειστικά από τυριά ή γάλα.

Διατροφή και νέα ζωή: 1η συνεχιζόμενη φάση για 10-30 ημέρες

Σε περίπτωση που ο διαιτώμενος έχει ολοκληρώσει την 1η φάση αλλά του έχουν λείψει οι τροφές που απαγορεύονται κατά την 1η φάση, του προτείνεται να ακολουθήσει την 1η συνεχιζόμενη φάση για 10-30 ημέρες. Κατά αυτή την φάση, η δίαιτα είναι περίπου ίδια με την 1η φάση, αλλά προστίθενται κάποια επιπλέον τρόφιμα.

Οι οδηγίες εφαρμογής της 1ης συνεχιζόμενης φάσης από τη διατροφή και νέα ζωή:

• Απαγορεύεται η κατανάλωση υδατανθράκων τις βραδινές ώρες.
• Απαγορεύεται η ταυτόχρονη κατανάλωση των διαφορετικών  υδατανθράκων που επιτρέπονται.
• Απαγορεύεται ο συνδυασμός του βουτύρου με ψωμί ή φρυγανιές και μαρμελάδα.
• Αποφεύγεται η χρήση ψωμιού, φρυγανιών ή βρώμης στον κιμά έτσι ώστε να μπορεί να καταναλώσει κανείς 2 φορές το ίδιο γεύμα μέσα στην ημέρα χωρίς να ξεπεράσει το όριο της ποσότητας των υδατανθράκων.
• Σε περίπτωση που καταναλωθεί παγωτό, θα πρέπει να αφαιρεθεί από τη συνολική επιτρεπόμενη ποσότητα των 600γρ γαλακτοκομικών που επιτρέπεται να καταναλωθεί καθημερινά.

Διατροφή και νέα ζωή: 2η φάση 

Η 2η φάση διαρκεί για όσο διάστημα επιθυμεί ο διαιτώμενος να την ακολουθήσει μέχρι να φτάσει στο επιθυμητό βάρος που έχει θέσει σαν στόχο.

Σε αυτή τη φάση, η διατροφή και νέα ζωή προτείνει την σταδιακή προσθήκη τροφίμων ανά 2 μέρες. Στο τέλος της 12ης μέρας ο διαιτώμενος έχει τελικά προσθέσει τα περισσότερα τρόφιμα (π.χ φρούτα, ταχίνι, μέλι, τυριά, όσπρια, σόγια, πατάτα, ζυμαρικά ολικής άλεσης κ.α)

Επιπλέον οδηγίες εφαρμογής της 2ης φάσης:

• Απαγορεύεται ο συνδυασμός υδατανθράκων με λίπος και πρωτεΐνη στο ίδιο γεύμα.
• Η πλήρης κρέμα γάλακτος, τα τυριά με πολλά λιπαρά, το πλήρες γιαούρτι και το φρέσκο βούτυρο πρέπει να καταναλώνονται μόνο μαζί με πρωτεΐνη/λίπος. 
• Η κρέμα γάλακτος και τα τυριά με έως 12% λιπαρά, το γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά ή ελάχιστο ελαιόλαδο θα πρέπει να συνδυάζονται μόνο με υδατάνθρακες (π.χ. ζυμαρικά ολικής, ρύζι, βρώμη, αλεύρι ολικής). Τα τυριά με 12% λιπαρά και έως 4% υδατάνθρακες συνδυάζονται και με πρωτεΐνες και με υδατάνθρακες.
• Απαγορεύεται η κατανάλωση υδατανθράκων κατά τις βραδινές ώρες (μόνο έως 3-4 ώρες πριν τον ύπνο) – με εξαίρεση το φρούτο.
• Επιτρέπεται η κατανάλωση ζυμαρικών μόνο ολικής άλεσης, σίκαλης, βρώμης, ζέας και ντίνκελ. 
• Επιτρέπεται η κατανάλωση μόνο καστανού ρυζιού, αγριόρυζου και μπασμάτι.
• Πρέπει να περάσουν 3 ώρες ανάμεσα σε γεύματα με πρωτεΐνη και υδατάνθρακα.
• Επιτρέπεται η κατανάλωση αλκοόλ 1-2 φορές τον μήνα αλλά όχι κρασί, βότκα, τζιν, ουίσκι και μπύρα.
• Προτείνεται η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας. 
• Από γλυκαντικά επιτρέπεται μόνο η στέβια (χωρίς περιορισμό στην ποσότητα). Επιπλέον, επιτρέπεται και το σιρόπι αγαύης (έως 2 κ.σ./ημέρα) ή το σιρόπι σφενδάμου (έως 2-3 κ.σ./ημέρα) ή η ζάχαρη καρύδας (έως 2 κ.σ./ημέρα) ή το μέλι (έως 1 κ.γλ./ημέρα) ή το πετιμέζι (έως 2 κ.σ.) ή η μελάσα/χαρουπόμελο (έως 2 κ.σ./ημέρα) ή Sukrin Gold (έως 4-5 κ.σ./ημέρα) ή Sukrin Fiber Syrup Gold (έως 4 κ.σ./ημέρα).
• Δε συστήνεται το ζύγισμα των τροφών, ούτε ο υπολογισμός των θερμίδων των γευμάτων.
• Σε περίπτωση που η ζυγαριά κολλήσει, επιτρέπεται η κατανάλωση αποκλειστικά πρωτεϊνών και σαλάτας για μια ολόκληρη ημέρα.
• Σε περίπτωση που ο διαιτώμενος δεν καταφέρει να τηρήσει τους κανόνες της 2ης φάσης, θα πρέπει να ακολουθήσει μια μέρα της 1ης φάσης.
• Τα ενδιάμεσα γεύματα είναι προαιρετικά. Ο διαιτώμενος μπορεί να κάνει έως 3 κύρια γεύματα και 2 σνακ.
• Προτείνεται η αύξηση κατανάλωσης λαχανικών συνδυαστικά με πρωτεΐνη.

3η φάση

Σε αυτή τη φάση η δίαιτα είναι πιο ελεύθερη καθώς ο διαιτώμενος πλέον μπορεί να συνδυάσει πρωτεΐνη και υδατάνθρακα στο ίδιο γεύμα. Επιπλέον, σε αυτή τη φάση θα πρέπει κανείς να κάνει πιο θρεπτικές επιλογές και να μην καταναλώνει μεγάλες ποσότητες τροφίμων.

Συμπεράσματα

Η δίαιτα των 3 φάσεων φαίνεται περίπλοκη και απαιτητική, προσθέτοντας περιττό άγχος και πίεση στην καθημερινότητα. Οι πολλοί κανόνες και περιορισμοί μπορούν να οδηγήσουν σε εξάντληση και στρες, ενώ ο αποκλεισμός ορισμένων τροφικών ομάδων μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη θρεπτικών συστατικών και παρεκκλίσεις από μια υγιή σχέση με το φαγητό. Για εκείνους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην απώλεια βάρους, η σχέση με το φαγητό αποτελεί κρίσιμο σημείο προσοχής και η στέρηση μπορεί να οδηγήσει σε υπερφαγικά επεισόδια. Το θερμιδικό έλλειμμα παραμένει το θεμέλιο για την απώλεια βάρους και όποια δίαιτα υπόσχεται μαγικά αποτελέσματα αξίζει προσοχής και αμφισβήτησης. Τέλος, η επιλογή διατροφής θα πρέπει να είναι βιώσιμη και να αποφεύγει ακραίες πρακτικές.