Διαιτολόγος στη Θεσσαλονίκη: Online ή δια ζώσης;

Μετά τον Covid τίποτα δεν έμεινε ίδιο: δημιουργήθηκε μια νέα πραγματικότητα όπου πολλές υπηρεσίες πέρασαν στην οθόνη μας και αυτό έγινε πλέον μέρος της καθημερινότητάς μας. Ξεκίνησαν οι online συνεδρίες με ψυχολόγους, τα μαθήματα έγιναν διαδικτυακά, πολλές μορφές εργασίας πέρασαν σε remote μορφή και μέσα σε αυτή την αλλαγή προσμαρμόστηκε και η διαιτολογική πράξη.

Πέρασαν τα χρόνια, η πανδημία αντιμετωπίστηκε, αλλά η δυνατότητα των online συνδεριών παρέμεινε. Έτσι, όταν έρχεται η στιγμή για κάποιον να επισκεφθεί έναν διατροφολογο, μπορεί να αναρωτιέται: “Να κλείσω online ραντεβού ή δια ζώσης;”

Και αυτή είναι μια απολύτως λογική απορία.

Αν, λοιπόν, βρίσκεσαι εκτός ή εντός Θεσσαλονίκης και σκέφτεσαι να ξεκινήσεις διατροφή, αυτός ο οδηγός θα σε βοηθήσει να καταλάβεις ποια επιλογή σου ταιριάζει περισσότερο.

Πώς λειτουργεί η online παρακολούθηση με διαιτολόγο;

Από τις πρώτες απορίες που λαμβάνω στο τηλέφωνο ή στα μηνύματα όταν επικοινωνώ με κάποιο άτομο που επιθυμεί να κλείσει ένα online ραντεβού είναι οι εξής:

• “με ποιον τρόπο θα επικοινωνούμε;”
• “πώς θα γίνονται οι μετρήσεις;”
• “πιστεύετε ότι θα είναι το ίδιο αποτελεσματικές οι συνεδρίες εξ’ αποστάσεως με τις δια ζώσης;”

Πάμε να τα πάρουμε με τη σειρά.

Η online συνεργασία πραγματοποιείται συνήθως με βιντεοκλήση, μέσω κάποιας εφαρμογής όπως το Viber ή το WhatsApp ή με ό,τι είναι πιο εύχρηστο για τον ενδιαφερόμενο. Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία παραμένει σχεδόν ίδια με μια δια ζώσης συνεδρία, καθώς περιλαμβάνει:

• την αρχική γνωριμία μετακύ διαιτολόγου και διαιτώμενου,
• την αξιολόγηση στόχων,
• τη λήψη ιστορικού,
• την σύνταξη εξατομικευμένου προγράμματος,
• την παρακολούθηση προόδου και
• τη συνεχή υποστήριξη.

Απαντώντας το δεύτερο ερώτημα, η βασική διαφορά των online συνδεριών σε σχέση με τις δια ζώσης είναι ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα σωματομετικών μετρήσεων από τον διαιτολογο με επαγγελματικό εξοπλισμό.

Ωστόσο, η μέτρηση με οικιακή ζυγαριά και με μεζούρα, η παρακολούθηση του ρυθμού απώλειας ή πρόσληψης βάρους και η αξιολόγηση της διατροφικής συμπεριφοράς από έναν επαγγελματία, αποτελούν εξίσου χρήσιμα εργαλεία αξιολόγησης της προόδου.

Είναι τελικά τόσο σημαντικές οι μετρήσεις;

Φυσικά, οι μετρήσεις είναι ένα σημαντικό κομμάτι της διαιτολογικής πράξης, αλλά το πιο ουσιαστικό κομμάτι της διαιτολογικής πρακτικής είναι:

• η συζήτηση,
• η καθοδήγηση,
• η διατροφική εκπαίδευση,
• η ψυχολογική υποστήριξη και
• συνολικά όλη η διαδικασία αλλαγής διατροφικής συμπεριφοράς.

Οι μετρήσεις έρχονται περισσότερο σαν επιβεβαίωση όλων αυτών των αλλαγών που χτίζονται σταδιακά μέσα στις συνεδρίες. Άλλωστε, ένας έμπειρος διαιτολόγος μπορεί να καταλάβει αρκετά πράγματα ακόμη και χωρίς λιπομέτρηση, εφόσον γνωρίζει:

1. τον ρυθμό απώλειας βάρους,
2. τις αλλαγές στις μετρήσεις της μεζούρας,
3. την ενέργεια και την καθημερινότητα του διαιτώμενου,
4. αλλά και το πώς αισθάνεται το ίδιο το άτομο μέσα στο σώμα του.

Τι λένε όμως οι έρευνες;

Απαντώντας το τρίτο και τελευταίο ερώτημα που θέτουν συνήθως οι υποψήφιοι διαιτώμενοι, αν δηλαδή οι online συνεδρίες είναι αποτελεσματικές, βασίστηκα σε οριμένες έρευενες, αν και είναι σχετικά μικρές και κυρίως παρατηρητικές. Πάμε να δούμε τι δείχνουν τα δεδομένα.

Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί μελέτες που συνέκριναν άμεσα τις online συνεδρίες με τις δια ζώσης συνεδρίες σε ανθρώπους με:

• παχυσαρκία,
• διαβήτη,
• αυξημένη χοληστερίνη,
• αλλά και άλλα κλινικά προβλήματα.

Το συμπέρασμα των περισσότερων ερευνών έδειξε ότι οι online συνεδρίες φαίνεται να έχουν παρόμοια αποτελεσματικότητα με τις δια ζώσης. Ακόμα, σε μελέτες που έγιναν σε ενήλικες με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία, οι online συνεδρίες πέτυχαν σχεδόν ίδια αποτελέσματα με τις δια ζώσης όσον αφορά:

• τη μείωση βάρους,
• τη μείωση του λίπους,
• αλλά και τη μείωση του ΔΜΣ.

Μάλιστα, σε ορισμένες, η αποτελεσματικότητα της online παρακολούθησης έφτασε περίπου το 95% της δια ζώσης παρέμβασης. Αντίστοιχα, σε προγράμματα αντιμετώπισης παχυσαρκίας παρατηρήθηκε ότι η απώλεια άνω του 5% του σωματικού βάρους επιτεύχθηκε σε παρόμοιο ποσοστό τόσο στις online όσο και στις δια ζώσης ομάδες.

Παρόμοια εικόνα υπάρχει και σε άτομα με αυξημένη χοληστερίνη. Οι βελτιώσεις στην ολική και LDL χοληστερίνη φαίνεται να είναι ουσιαστικά ίδιες είτε η παρακολούθηση γίνεται online είτε στο γραφείο. Επίσης, σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, οι online συνεδρίες παρουσίασαν αντίστοιχη βελτίωση:

1. στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c),
2. αλλά και στα επίπεδα σακχάρου.

Τέλος, μελέτες σε άτομα με διαβήτη και υπέρταση έδειξαν ότι η τηλε-διατροφική παρακολούθηση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά ακόμη και τη συμμόρφωση στη διατροφή και την τήρηση των οδηγιών.

Βέβαια, χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες ώστε να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε πιο ασφαλή συμπεράσματα.

Τι δείχνουν οι μελέτες για την εμπειρία των ασθενών;

Ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δηλώνουν εξίσου ικανοποιημένοι τόσο από τις online όσο και από τις δια ζώσης συνεδρίες. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, οι online συνεδρίες εμφάνισαν:

• καλύτερη συνέπεια,
• λιγότερες ακυρώσεις,
• και μεγαλύτερη προσκόλληση στο πρόγραμμα.

Αυτό πιθανότατα συμβαίνει επειδή:

• δεν απαιτείται μετακίνηση,
• υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία,
• και οι συνεδρίες εντάσσονται πιο εύκολα στην καθημερινότητα.

Παρόλα αυτά, αρκετοί διαιτολόγοι αναφέρουν ότι η δια ζώσης επαφή εξακολουθεί να υπερτερεί ελαφρώς:

• στην αίσθηση προσωπικής σύνδεσης,
• στη δημιουργία σχέσης,
• αλλά και στη δυνατότητα άμεσων μετρήσεων.

Η δια ζώσης παρακολούθηση

Από την άλλη πλευρά, οι δια ζώσης συνεδρίες έχουν κάτι μοναδικό: τη φυσική επαφή δύο ανθρώπων στον ίδιο χώρο. Αυτό από μόνο του μπορεί να αναβαθμίσει σημαντικά την εμπειρία του διαιτώμενου, αλλά και την ικανότητα του διαιτολόγου να μεταδώσει το μήνυμα που θέλει, να μεταφέρει το κίνητρο και να μεταλαμπαδεύσει τη γνώση του. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ότι η φυσική παρουσία:

• δημιουργεί καλύτερη σύνδεση,
• αυξάνει τη δέσμευση,
• και βοηθά περισσότερο στη συνέπεια.

Ακόμα, για αρκετούς ανθρώπους το γεγονός ότι για να πάνε στο ραντεβού, θα αφιερώσουν χρόνο στο να ετοιμαστούν, θα βγουν εκτός σπιτιού και θα περπατήσουν (με άλλα λόγια θα δράσουν), λειτουργεί πολύ θετικά στη διαδικασία και στο κομμάτι της συμμόρφωσης το οποίο απαιτεί αντίστοιχα ενεργεια, δράση και όχι παθητικότητα.

Τέλος, η φυσική επαφή βοηθά και ορισμένους ανθρώπους που δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν σε online συνεδρίες και αισθάνονται ότι η φυσική παρουσία τους βοηθά να παραμένουν πιο συνεπείς και προσηλωμένοι στη διαδικασία.

Το “υβριδικό” μοντέλο

Φυσικά, τίποτα στη ζωή δεν είναι άσπρο ή μαύρο. Το ίδιο ισχύει και για τη μορφή των συνεδριών. Θα κλείσω, λοιπόν, με δύο παραδείγματα “υβριδικού” μοντέλου συνεδριών που εφαρμόζω προσωπικά στην πράξη.

Πολλές φορές σε άτομα που μένουν μακριά από το γραφείο, για τα οποία η μετακίνηση είναι δύσκολη ή ο διαθέσιμος χρόνος περιορισμένος, προτείνω η πρώτη συνεδρία να πραγματοποιείται δια ζώσης και οι επόμενες online. Με αυτόν τον τρόπο, εξασφαλίζεται η αρχική γνωριμία από κοντά, που είναι από τα πιο σημαντικά στοιχεία της συνεργασίας, καθώς και η ολοκληρωμένη αξιολόγηση με τις αρχικές μετρήσεις. Στη συνέχεια, η παρακολούθηση συνεχίζεται εξ αποστάσεως, με δυνατότητα να πραγματοποιούνται περιοδικές μετρήσεις στο γεαφείο όποτε ο διαιτώμενος βρίσκεται στην περιοχή.

Το δεύτερο παράδειγμα αφορά κατοίκους εκτός Θεσσαλονίκης, οι οποίοι επιθυμούν να πραγματοποιούν τις μετρήσεις τους με τη βοήθεια επαγγελματία και όχι μόνοι τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, προτείνεται συνεργασία με τοπικούς επαγγελματίες υγείας και έτσι ο διαιτώμενος αισθάνεται ακόμα μεγαλύτερη ασφάλεια, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας επαγγελματιών.