Σορβικό κάλιο: Ασφαλής ή επικίνδυνη η παρουσία του στα τρόφιμα;
Το σορβικό κάλιο ανήκει στα πρόσθετα τροφίμων και είναι ένα συντηρητικό που χρησιμοποιείται σε διάφορους τύπους συσκευασμένων τροφίμων με σκοπό να αποτρέψει την αλλοίωσή τους από μικροοργανισμούς, δηλαδή μύκητες και ορισμένα βακτήρια.Είναι τελικά ασφαλής η χρήση του σορβικού καλίου;
Το σορβικό κάλιο μοιάζει με το λευκό αλάτι και είναι εξαιρετικά διαλυτό στο νερό. Όταν το σορβικό κάλιο προστίθενται σε κάποιο τρόφιμο διαλύεται και απελευθερώνει τη δραστική του ουσία – το σορβικό οξύ. Το σορβικό οξύ είναι το τελικό προϊόν που απορροφάται από τα κύτταρα των μικροοργανισμών με αποτέλεσμα να αναστέλει την ανάπτυξη τους ή να τα σκοτώνει. Σύμφωνα με το Κέντρο Επιστήμης για το Δημόσιο Συμφέρον (CSPI), επειδή το σορβικό κάλιο είναι άγευστο και άοσμο, χρησιμοποιείται για να βοηθήσει ένα ευρύ φάσμα τροφίμων να παραμείνουν φρέσκα. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα παρακάτω τρόφιμα:
- Τυρί
- Προϊόντα αρτοποιίας
- Αποξηραμένα φρούτα
- Σιρόπια
- Μαρμελάδες και ζελέδες
- Καπνιστό κρέας και ψάρι
- Γιαούρτι
- Τουρσιά
- Φυτικά συμπληρώματα διατροφής
Το σορβικό κάλιο είναι, επίσης, βασικός παράγοντας στην παραγωγή κρασιού επειδή εμποδίζει τη μαγιά να συνεχίσει τη ζύμωση.
Κατά πόσο είναι ασφαλές το σορβικό κάλιο;
Το σορβικό κάλιο έχει εγκριθεί για χρήση σε τρόφιμα από πολλές υγειονομικές οργανώσεις, όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων (EFSA) και η Food and Drug Administration (FDA) στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι εν λόγω αρχές έχουν καθορίσει τα επίπεδα αποδεκτής καθημερινής κατανάλωσης. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) και η οργάνωση παρακολούθησης CSPI συμφωνούν ότι το σορβικό κάλιο είναι γενικά ασφαλές. Αυτό το πρόσθετο φαίνεται να μη συσσωρεύεται στον οργανισμό, αλλά διασπάται σε διοξείδιο του άνθρακα και στη συνέχεια σε νερό. Αυτό σημαίνει ότι θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση σε επίπεδα που χρησιμοποιούνται συνήθως σε τρόφιμα και ποτά.
Έχουν επίσης διεξαχθεί αρκετές μελέτες για τη διερεύνηση των πιθανών κινδύνων που συνδέονται με την κατανάλωση σορβικού καλίου. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Food Science and Technology το 2014 διαπίστωσε ότι το σορβικό κάλιο δεν ήταν γονοτοξικό ή μεταλλαξιογόνο in vitro, πράγμα που σημαίνει ότι δεν προκαλεί βλάβη στο DNA ούτε προκαλεί γενετικές μεταλλάξεις στα κύτταρα. Μια άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Toxicology and Environmental Health το 2017, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σορβικό κάλιο είναι ασφαλές για κατανάλωση σε επίπεδα έως 2,5% σε τρόφιμα. Η μελέτη δεν διαπίστωσε ενδείξεις δυσμενών επιδράσεων στη λειτουργία του ήπατος και των νεφρών, στα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ή σε άλλες φυσιολογικές παραμέτρους.
Τα ευρήματα ανασκόπησης του Ιανουαρίου 2019 στοπεριοδικό Acta Biomedica δείχνουν ότι το σορβικό κάλιο μπορεί ενδεχομένως να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση, αν και οι αντιδράσεις αυτές είναι σπάνιες. Το συστατικό έχει επίσης τη δυνατότητα να ερεθίσει το δέρμα όταν χρησιμοποιείται σε προϊόντα προσωπικής φροντίδας, αλλά αυτού του είδους οι αντιδράσεις είναι επίσης ασυνήθιστες. Συνολικά, η πιθανότητα το σορβικό κάλιο να προκαλέσει επιβλαβείς παρενέργειες είναι πολύ χαμηλή. Μια άλλη ανησυχία είναι ότι αυτά τα συντηρητικά μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο αναφέρεται στην κοινότητα των μικροοργανισμών που ζουν στον ανθρώπινο πεπτικό σωλήνα. Ορισμένες μελέτες έχουν αποδείξει ότι η έκθεση σε συντηρητικά τροφίμων όπως το σορβικό κάλιο και το βενζοϊκό νάτριο μπορεί να μεταβάλει τη σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου, οδηγώντας ενδεχομένως σε προβλήματα υγείας όπως η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (IBD), το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) και άλλες πεπτικές διαταραχές.
Βάση των παραπάνω, το σορβικό κάλιο θεωρείται ασφαλές όταν καταναλώνεται σε επίπεδα που χρησιμοποιούνται συνήθως σε τρόφιμα και ποτά. Ωστόσο, σε περίπτωση που θέλετε να αποφύγετε την έκθεση στο σορβικό κάλιο, μπορείτε να διαβάζετε ετικέτες των τροφίμων που αγοράζετε ή/και να φτιάχνετε τις δικές σας σπιτικές συνταγές.
